Ludzie mówili, że była strasznie brzydka.
Ja, szczerze mówiąc, nigdy, przenigdy nie widziałem jej w ten sposób.
Była szczupła i zgrabna, miała gęste włosy, a w jej oczach było coś z naturalnego, rdzennego piękna. Nigdy nie potrzebowała makijażu i potrafiła śpiewać jak anioły wołające z nieba.
Od samego początku była inna.
19 stycznia 1943 roku w Port Arthur w Teksasie urodziła się dziewczynka. Jej rodzice byli zwykłymi, pracującymi ludźmi — całkiem normalnymi. Jej matka, Dorothy, pracowała w lokalnym college’u, a jej ojciec, Seth, był inżynierem w firmie Texaco.
Rodzina była głęboko religijna i pragnęła spokojnego życia skoncentrowanego na Bogu. Szybko jednak stało się jasne, że ich córka różni się od innych dzieci. Domagała się większej uwagi i miała w sobie wyjątkowy błysk, który ją wyróżniał.
Już od najmłodszych lat było oczywiste, że ciągnęło ją do ludzi niekonwencjonalnych i że była zdeterminowana, by wytyczyć własną drogę.
Artystka dorastała w silnie segregowanym mieście, w czasach, gdy integracja była tematem gwałtownych sporów — był to okres sprawy Brown v. Board of Education z 1954 roku. Ona i jej przyjaciele wyróżniali się jako intelektualni liberałowie miasteczka: ciekawi świata i spragnieni zrozumienia doświadczeń Afroamerykanów. Pochłaniali literaturę beatników, chłonęli jazz i z uwagą słuchali folkowego bluesa.
Została pierwszą beatniczką w Port Arthur — tapirowała włosy, susząc je w piekarniku, nie nosiła stanika i wykształciła swój własny, nie do pomylenia, skrzekliwy śmiech… Pewien znajomy wspominał kiedyś, że zapytała: „Czy to było wystarczająco irytujące?”
Gwiazda odkryła miłość do śpiewania w liceum, szczególnie do bluesa i muzyki folkowej. Ale te lata wcale nie były łatwe. Była nieustannie nękana i społecznie wykluczana.
Jako nastolatka zmagała się z nadwagą i ciężkim trądzikiem, który pozostawił na jej twarzy blizny. Blizny były tak wyraźne, że z czasem poddała się zabiegom, by poprawić swój wygląd.
Jak wspominał jeden z kolegów z klasy, według biografii Alice Echols:
„Była śliczna, a nagle stała się brzydka.”
Jej młodsza siostra Laura opisywała jej skórę jako „niekończącą się serię bolesnych, jaskrawoczerwonych pryszczy”.
„Najbrzydszy facet na kampusie”
Przyszła gwiazda rozpoczęła naukę w lokalnym college’u, zanim przeniosła się na Uniwersytet Teksański w Austin.
Na kampusie chodziła boso, kiedy tylko miała na to ochotę, na zajęcia zakładała dżinsy Levi’s, bo były wygodniejsze, a swoją autoharfę nosiła ze sobą wszędzie — żeby, jeśli nagle najdzie ją ochota, móc od razu zacząć śpiewać.
„Trzymała się z paczką, która żyła książkami i ideami” — wspominała jej młodsza siostra Laura w jednym z dokumentów.
W 1962 roku, gdy studiowała na UT Austin, przyszła ikona niemal „wygrała” uczelniany konkurs na „najbrzydszego faceta na kampusie”. Nie wiadomo, czy zgłosiła się dla żartu, czy sama się nominowała, ale znajomi, którzy byli wtedy na miejscu, zgodnie twierdzą, że było to dla niej upokarzające.
„Czuła się jak outsiderka. Nie potrafiła utożsamić się z tymi samymi celami i pragnieniami, które miało wielu jej kolegów z roku” — powiedziała jej siostra.
Niestety, skupienie na jej wyglądzie miało ją prześladować przez całą karierę, czasem przyćmiewając jej niesamowity talent. Blizny i niekonwencjonalna uroda stały się częścią jej historii. Wiele osób wątpiło, czy ze względu na wygląd w ogóle nadaje się na scenę, a ona bardzo mocno odczuwała ich ocenę.
Droga do sławy
Ale była jedna rzecz, której nikt w tej kobiecie nie potrafił się oprzeć.
I to właśnie wyniosło ją na sam szczyt: jej głos.
Droga artystki do sławy rozpoczęła się w styczniu 1963 roku, kiedy rzuciła studia i autostopem ruszyła do San Francisco, goniąc marzenie o karierze scenicznej.
Śpiewała w kawiarniach i żyła z datków, a każdy, kto jej słuchał, rozpoznawał surowy talent zapowiadający gwiazdę. Jednak na początku lat 60. większość łowców talentów z wytwórni szukała młodych, konwencjonalnie atrakcyjnych kobiet — a ona do tej kategorii nie pasowała.
Jej prawdziwy dar rozbłysnął na scenie folkowej, która w dużej mierze pozostawała podziemna i nie była jeszcze dotknięta presją komercji.
Zwłaszcza po tym, jak przebiła się na szerszą scenę, zaczęła sięgać po heroinę, żeby odrętwieć wobec całej presji i strachu związanego z byciem solową artystką na tym etapie kariery. Przez całe życie eksperymentowała też z innymi substancjami psychoaktywnymi i piła bardzo dużo — jej ulubionym alkoholem był Southern Comfort.
Po dwóch latach w San Francisco początkująca wokalistka była kompletnym wrakiem.
W 1965 roku uciekła z powrotem do Teksasu, ważąc zaledwie sześć kamieni. Spędziła rok w domu, próbując dojść do siebie. Dawni koledzy z klasy nagle zobaczyli ją w sukienkach i makijażu, z włosami starannie upiętymi w kok. Poszła na terapię, ponownie zapisała się na studia, a nawet poważnie rozważała pracę jako sekretarka.