Nie wiem, czy ma to związek z moją miłością do filmów z lat osiemdziesiątych, ale „Oficer i dżentelmen” zawsze należał do moich ulubionych. To prawdziwa klasyka i prawdopodobnie obejrzałam go co najmniej dziesięć razy.
Kiedy jednak niedawno zaczęłam zgłębiać temat tego filmu, zdałam sobie sprawę, że zawiera on mnóstwo szczegółów, których wcześniej po prostu nie dostrzegałam i o których nie wiedziałam. Teraz niektóre z najbardziej charakterystycznych scen postrzegam zupełnie inaczej.
Ognista emocjonalność Debry Winger oraz potężna, niezapomniana prezencja Louisa Gossetta Jr. uczyniły z „Oficera i dżentelmena” prawdziwy arcydzieło. I oczywiście jasna, naturalna charyzma Richarda Gira dodała filmowi jeszcze więcej uroku i gwiazdorskiego blasku.
Film miał swoją premierę latem 1982 roku i stał się ogromnym hitem, zarabiając około 190 milionów dolarów przy dość skromnym budżecie wynoszącym sześć–siedem milionów. Jednak pomimo ciepłego przyjęcia przez krytyków i ugruntowanej pozycji w historii kina lat osiemdziesiątych, podczas kręcenia filmu nie wszystko szło gładko.
Historia miłosna w mundurze
W centrum fabuły filmu „Oficer i dżentelmen” znajduje się Zack Mayo, grany przez Richarda Gira, ambitny kandydat na oficera lotnictwa Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, który trafia do surowego świata szkolenia w Aviation Officer Candidate School.
Pokonując trudny program szkoleniowy, Zach przeżywa również swój pierwszy naprawdę poważny związek z Paulą – miejscową dziewczyną, w której rolę wcieliła się Debra Winger.
Jednocześnie musi zmierzyć się z surowym i bezlitosnym sierżantem piechoty morskiej Emilem Fowleyem, w którego wcielił się Louis Gossett Jr. Ten człowiek doprowadza każdego kadeta niemal do granic wytrzymałości.
Scenariusz został zainspirowany osobistymi doświadczeniami autora, Douglasa Deya Stuarta, który sam przechodził szkolenie jako kandydat na oficera lotnictwa morskiego. Początkowo marzył o zostaniu pilotem, ale jego droga została przerwana po dyskwalifikacji medycznej.
Nawet postać Pauli miała swoje odzwierciedlenie w prawdziwym życiu: prototypem bohaterki była pracownica lokalnej fabryki, którą Stewart poznał i z którą spotykał się podczas szkolenia. Dlatego wątek romantyczny filmu wyszedł bardzo osobisty i przyziemny.
Nieoczekiwany zwrot akcji przy obsadzie
Początkowo do roli Zaka Mayo zatwierdzono muzyka i okazjonalnego aktora Johna Denvera. Jednak w miarę postępów castingu rola ta przechodziła przez całą serię głośnych hollywoodzkich nazwisk — wśród kandydatów byli Jeff Bridges, Harry Hamlin, Christopher Reeve, John Travolta, a ostatecznie Richard Gere.
Ostatecznie to właśnie Gere okazał się silniejszy od rywali i otrzymał rolę, która w dużej mierze zdefiniowała jego karierę. Travolta natomiast odrzucił tę propozycję – tak samo jak kiedyś odrzucił rolę w filmie „Amerykański żigolak”.
Później Richard Gere wyznał Barbarze Walters, że początkowo zgodził się na udział w filmie wyłącznie ze względu na pieniądze. Ironią losu jest to, że właśnie ten film stał się jego największym sukcesem kasowym w tamtym czasie, dopóki nie został on później przewyższony przez „Piękną”.
Chemia na ekranie okazała się iluzją
Na pierwszy rzut oka na ekranie widać między Richardem Girą a Debrą Winger bezsprzeczną chemię. W kadrze i na zdjęciach ich więź wydaje się tak silna, że sprawia wrażenie niemal prawdziwej. Jednak poza planem filmowym wszystko było o wiele bardziej skomplikowane.
Pomimo tej napiętej bliskości, którą tworzyli przed kamerą, w rzeczywistości, jak donoszono, nie dogadywali się podczas kręcenia filmu. Winger nazwała kiedyś Gira „murem z cegieł”, a sam Gir przyznał później, że między nimi rzeczywiście istniało napięcie.
Według Louisa Gossetta Jr., który opisał to w książce „An Actor and a Gentleman”, oboje odtwórcy głównych ról starali się trzymać się od siebie z daleka za każdym razem, gdy kamera nie kręciła. Zaznaczył również, że Debra Winger nie była szczególnie pod wrażeniem gry aktorskiej Richarda Gira.
Ponadto, jak twierdził, miała ona napięte relacje również z reżyserem filmu, Taylorem Hackfordem, którego podobno nazywała „zwierzęciem”.
Chociaż Richard Gere był wymieniony jako pierwszy w czołówce i grał główną rolę, podobno niepokoiło go to, jak silna okazała się obecność Debry Winger na ekranie i jak łatwo przyciągała na siebie uwagę. Ostatecznie to właśnie jej rola przyniosła jej nominację do Oscara za najlepszą rolę kobiecą.
Po latach Gere zaczął wypowiadać się o niej znacznie cieplej, podkreślając jej otwartość przed kamerą, a nawet z wdzięcznością wspominając moment, w którym wręczała mu nagrodę na festiwalu filmowym w Rzymie.
Niepokojąca prawda o scenie z nagością
Według doniesień Debra Winger sama prowadziła negocjacje dotyczące kontraktu, nie mając agenta, i podpisała umowę, zanim jeszcze zapoznała się z poprawioną wersją scenariusza. Później ze zdziwieniem odkryła, że rola obejmuje scenę z nagością.